• Tufan Turanlı

• Berta Lledo

• Gökhan Bozkurtlar

• Bridget Buxton

• Güzden Varinlioğlu

• Orkan Köyağasıoğlu

• Doğu Çankaya

• Zafer Gül 

• Semra Gül

• Murat Sarı

Tufan Turanlı 25 senedir INA ile çalısıyor....

Berta Lledó

Berta İspanyol bir arkeolog. İspanya'da kendi kazılarını yönetmiş başarılı bir araştırmacı. Türkiye'ye meraklı olduğu camlar konusunu incelemek için gelen ve bir çok sebepten dolayı da Türkiye'ye yerleşen üstün yetenekli bir bilim kadını. Aynı zamanda Anadolu'nun Sualtı Hazineleri Projesi'nin arkeolojik direktörü. Bu büyük mesuliyet burada gerçekleştirmekte olduğu bir çok işin sadece küçük bir parçası. Örneğin, bu izlemekte olduğunuz web sitesi onun eseri. Evet, herkes katkıda bulunuyor ama grafik tasarımı ve sitenin güncel tutulması onun sorumluğunda. Web sitesi deyip geçmeyin. İnanın her gün güncel tutmaya çalıştığımız bu web sitesi günümüzü büyük bir bölümünü alıyor. Fotoğrafların hemen işlenmesi ve bilgisayara aktarılması, günün ilginç konularının yazılması, zaman zaman kesilen cep telefonu sistemiyle bunların Kanada'daki serverlere aktarılması, hakikaten kolay iş değil. Tabii bu işten en çok yorulan da Berta.

Berta su altında da en keskin gözlemci. Bir çoğumuzun gözünden kaçan detayları Berta hemen yakalıyor. Bazen bir dalgıcın bir kaç dalış harcadığı bir noktada görmediği detayları o hemen farkediyor. Örneğin, Kilise Batığı diye adlandırdığımız gemi kalıntısı üzerindeki haçlı mermerleri ilk farkeden Berta. Evet, yüzyıllarca suyun altında kalmasından bu işlemelerin çoğu aşınmış ve silinmiş, dolayısıyla görmesi zor, ama Berta hemen onları yakalıyor.

Anadolu'nun Sualtı Hazineleri Projesi'nin en büyük hedefi sahillerimizdeki yüzellinin üstündeki gemi kalıntısının incelenerek görüntülenmesi ve bu bilgilerin bir veri tabanına geçirilmesi. Veri tabanını uzun çalışmalardan sonra tasarlayan ve hayata geçiren Berta. Bence daha fazla bir şey söylemeden, bu projenin o olmadan mümkün olamayacağını belirtmek en doğrusu olacak.

Bridget Buxton

Bridget çok uzak bir ülkeden. Yeni Zelanda'dan. Hani şu 1915'lerde gemiye bindirilip Mısır'a gidiyorsunuz deyip Çanakkale'de bizlere karşı savaştırılan askerlerin memleketinden. Konu açılmışken söyleyeyim, bu üç buçuk milyon nüfuslu ülke belki oran olarak en çok  Türk hayranının olduğu ülke. Hiç tanımadan siperler arkasında savaşılan hazin Çanakkale savaşı sırasında karşı cephedeki Türk askerini hissedip sevmiş savaşçıların ülkesi. Anadolu'nun Sualtı Hazineleri Projesi'nin araştırmalar direktörü Bridget işte bu Türk hayranı ülkeden. Şu anda ABD'de 'Akdeniz Deniz Arkeolojisi Tarihi' üzerine doktorasını yapıyor. Ama iki yıl önce Sualtı Arkeolojisi Enstitüsü'nün Tektaş kazısı için geldiği Türkiye'ye o da seksen yıl evvel gelen askerler gibi aşık olmuş durumda.

Bridget çok yetenekli ve inanılmaz bir enerjiye sahip. Herkesten önce, sabah 6'dan evvel ayakta. Günlerin gittikçe kısaldığı bu günlerde, hele kampımızın doğusundaki yüksek kayaların etkisiyle güneş çok geç doğuyor. Binbir zorlukla kendimi sabahın o karanlığında yemekhaneye attığımda Bridget'in silüetini yemek salonunda görmeye artık alıştım. Fakat  o saaatte jeneratörlerimiz daha çalışmadığı için karanlıkta nasıl okuyup yazabiliyor anlamadım. Bridget'in gün boyu enerjisi hiç bitmiyor. Dalış sonrası herkes yorgunluktan kendisini bir parça dinlenmek için yatağa atarken, o yemeğini bitirir bitirmez günün dalışlarından elde ettiğimiz bilgileri değerlendirmeye başlıyor.

Bridget'in Anadolu'nun Sualtı Hazineleri'ndeki görevi hem veri tabanı için Berta'ya yardım etmek, hem de kampın günlük faaliyetlerinin başarıyla sürmesini sağlamak. Kamp deyip geçmeyin; kayaların üstündeki kartal yuvasını andıran, medeniyetle hiç bir bağlantısı olmayan Tektaş'ta tatlı su üretiminden, günlük ekmek yapımına kadar herşeyi kampta oluşturmak zorunda kaldığımızdan, proje kadar kamp işleri de zamanımızı alıyor. Bridget, dolayısıyla çalışmamızın her safhasında bitmez tükenmez enerjisi ile büyük katkı sağlıyor.

Güzden mimar. Bu yıl mezun oldu. Ama, derler ya, on parmağında on marifet, işte Güzden tam bu şekilde tanımlanabilir. Dalgıç, teknik işlere meraklı, grafik konusunda tecrübeli, fotoğraftan anlıyor… Kısacası elinden her şey geliyor. " Peki, niye mimar oldun?" diye şaka yollu sorduğunuzda iç çekerek "Makina Mühendisliğini de aklımdan geçirdim" diyor.

Dalışların dışında her işe Güzden yetişiyor. Bir dalış regülatörü mü arızalı, Güzden bakar. Su yapma makinesinin mi çalıştırılması lazım, Güzden bilir… Kısacası hızır gibi her işe yetişiyor. Sualtında da mimari bilgisinden dolayı ona daha çok batıkların planının çıkarılması işi düşüyor. Ve Güzden yılmadan, yorulmadan her şeye yetişmeye çalışıyor.

Orkan  Köyağasıoğlu

Orkan çocukluğundan beri denizle haşır neşir. Babası Bodrum'un yine kasabanın adını taşıyan ünlü okul gemisini tasarlayıp inşa eden tekne tasarımcısı. Ağbisi Orhun, yine bir deniz aşığı ve Bodrum'daki Yatlift Tersanesi'nin Müdürü. Dolayısıyla Orkan için deniz herşey. Eğitimini de arkeoloji olarak seçip dal olarak sualtı arkeolojisinde karar kılınca, Orkan'ın gönlünü Sualtı Arkeolojisi Enstitüsü'nün projeleri alıyor. Orkan'la ilk defa Nisan ayında NTV için Denizin Sesi programını yaparken tanıştım. Bodrum Okul Gemisi ile ilgili bölümü çekerken babası tarafından bana danısman olarak atanmıştı. Orkan'ın deniz tecrübesi ve arkeolojiye olan tutkunluğu o ilk dakikalarda dikkatimi çekti. Beraber çalıştığımız o bir kaç saatten sonra yazın da beraber olmak üzere anlaştık ve şimdi Orkan Anadolu'nun Sualtı Hazineleri Projesi'nin bir parçası olarak aramızda. 

Orkan, herkes gibi bir kaç görevi üstlenmiş durumda. Her şeyden önce altı kişilik dalgıç ekibinin en genç üyesi olarak dalışlarda verilen görevleri başarıyla yerinegetiriyor. Dalışlardan sonra dalış teknemiz Millawanda kaptanı Zafer Gül'e yardımcı oluyor. Anadolu'nun Sualtı Hazineleri Orkan'ın katıldığı ilk arkeolojik proje. Bundan sonra gerçekleştireceğin ve katılacağın her çalışmanın başarıyla sonuçlanması temennisiyle, Orkan. Rastgele!

Doğu Çankaya

Dr. Doğu tam bir doğa tutkunu. Geldiği günden beri çevremizdeki tabiat güzelliğinin tadını doya doya çıkaran elemanımız. Ayaklarımızın altındaki denizin değerini ben onun gözlerini hafif kısarak uçsuz bucaksız ufuklarda kaybolduğu vakit daha iyi anlayabiliyorum. Doğu ayrıca başarılı bir ressam. İki yaşından beri yapmaya başladığı resimleri onun hayatının önemli bir parçası. O zamandan beri yarattığı eserleri beş bini geçmiş durumda. Kampa gelip, tıbbi malzemeleri ve basınç odasını kontrol ettikten sonra ilk işi boya malzemelerini çıkarıp hemen resim yapmaya koyuldu. Web sitemizde onun sanal galerisindeki resimleri izlemeyi unutmayın. İlk resmi olan, Tektaş Adası (eski adı Keçi Atlamaz Adası) tam kelimeyle büyüleyici. Mutlaka bir göz atın.

Dr. Doğu Cerrahpaşa Tıp Fakültesi'ni bitirdikten sonra Hiperbarik dalda uzmanlığını Çapa Tıp Fakültesi'nde gerçekleştirdi. Dalgıçların korkulu rüyası vurgun tedavisinin tek yöntemi ve cihazı olan Bir çok basınç odası projesinde görev aldı. Ayrıca Dr. Doğu acil servislerdeki uzun hizmetlerinden dolayı kampımızda olabilecek kesilme, kırılma gibi bir çok ilk yardım konularında da tecrübeli.

Ve Dr. Doğu aşık. 10 yaşındaki biricik kızına aşık. Neşe'si onun için o kadar önemli ki, hayatının akışını hiç gözünü kırpmadan kızına göre ayarlıyor. Aramızda olmaktan büyük mutluluk duyduğunu biliyorum, ama arada sırada sevgili kızı Neşe'nin aklına geldiğinde içinden her şeyi bırakıp sevgili kızına koşmak istediğini de hissediyorum.

Zafer ve Semra Gül

Zafer Sualtı Arkeolojisi Enstitüsü'nün baş mekaniği. Zafer'in yapamayacağı motor, makine adeta yok. Kocaman dizellerden, ufak benzinli jeneratörlere kadar her motor Zafer'in elinde oyuncak. Bu yetenekli teknisyen Anadolu'nun Sualtı Hazineleri Projesi'nde kaptanlığa da soyundu: araştırma katamaranımız Millawanda'nın kaptanlığını yapıyor. Bildiğim en büyüleyici tebessüme sahip, sakin, sessiz Zafer olmasaydı, eminim çok güçlük çekerdik. 

Semra Zafer'in sevgili eşi. Daha topu topu bir yıllık evliler. Milas'ta yaptırmakta oldukları evleri daha bitmediği için şu andaki tek evleri Tektaş'ın köşesindeki sinek teli, hasırdan yapılmış olan kulübeleri. Rüzgar estiği zaman belki uyumaları mümkün değil ama çiçeği burnunda genç evliler beraber oldukları sürece her şeye katlanabileceklerini söylüyorlar. Aaahh, bu aşk…

Murat Sarı

Aşcımız Murat Sarı'nın kamptaki başarısı yemek yapma bilgi ve tecrübesinden çok yaratıcılığına bağlı kalıyor. Erzakların on günde bir sağlanıyor olması onu her sabah kalktığında "Bu gün ne yemek yapayım?"dan çok "Elimdeki malzeme ile bugün ne yapabilirim?" sorusuna cevap vermesini gerektiriyor.Ve Murat görevini, eğer kamptaki baskül doğru ise, çok başarılı olarak yapıyor. Günlerimizin uzun, işlerin yoğun ve dalışların zorlu geçmesine rağmen, baskülün ibresi her geçen gün gittikçe artıyor. Ama ibrenin en kararlı ve hızlı arttığı şahıs ise kendisi.. Kendi yemeklerini çok beğendiğinden midir, yoksa bize beğendirmek için pişirirken sık sık kontrol ettiğinden midir, basit hesaplarla aşçımızın günde ortalama yarım kilo aldığını gösteriyor baskül… Eğer aşçımız yemek yemekten kısa zamanda çatlamassa, projenin bitiş tarihinde çok tombiş bir ekip ile sizlere veda edeceğe benziyoruz.